Weer doen wat je leuk vindt met pijn: je hobby stap voor stap terug

Door Team Chronische Pijn Centrum · 23 juni 2025 · 5 min lezen

Tuinieren, zingen in een koor, tekenen, vissen, fietsen met vrienden. Veel mensen met langdurige pijn zijn gaandeweg gestopt met wat ze leuk vonden. Eerst tijdelijk, 'tot het beter gaat'. Maar soms wordt tijdelijk ongemerkt blijvend. Je pijn is echt, en het is logisch dat je jezelf wilde sparen. Toch kan het loslaten van plezier je leven kleiner maken dan nodig is.

Waarom stop je met hobby's als je pijn hebt?

Je stopt met hobby's omdat je energie beperkt is en je die eerst aan 'moetjes' besteedt: werk, huishouden, zorg. Plezier schuift dan naar achteren. Daarnaast kan een hobby pijn gaan oproepen, of de angst dat het pijn zal doen. Na een paar keer vermijden voelt het zelfs als een risico om weer te beginnen.

Zo wordt je wereld stapje voor stapje kleiner. Herken je dat? Lees dan ook als je wereld steeds kleiner wordt.

Waarom is plezier belangrijk bij chronische pijn?

Plezier is belangrijk omdat het je leven meer laat zijn dan de pijn. Leuke activiteiten geven afleiding, contact, trots en ontspanning. Ze herinneren je eraan wie je bent, los van je klachten. Pijn is ook een emotionele ervaring; wat je voelt en meemaakt, kleurt hoe je die pijn beleeft. Een middag vol aandacht voor iets wat je raakt, is dus geen bijzaak.

In de CPC-methode hoort dit bij Ik Ben: je identiteit, wie je wilt zijn. Een hobby kan daar een belangrijk stukje van zijn. Wie jarenlang de tuinier, de zanger of de fietser van de familie was, verliest met die hobby soms ook een stukje van zichzelf. Door weer iets op te pakken, hoe klein ook, maak je dat stukje weer zichtbaar.

Hoe kun je weer doen wat je leuk vindt met pijn?

Je begint weer door één activiteit te kiezen en die zo klein te maken dat hij haalbaar is. Deze stappen kunnen helpen:

• Maak een lijstje van dingen die je vroeger graag deed, zonder meteen te oordelen of het nog kan.
• Kies er één uit die je het meest mist of die het makkelijkst aan te passen is.
• Bedenk de kleinste versie: tien minuten, één plantenbak, één schets.
• Spreek een vast moment af, bijvoorbeeld twee keer per week.
• Stop op tijd, voordat je over je grens gaat, en bouw daarna heel rustig op.

Het idee is niet dat je de pijn negeert. Je laat de pijn meekomen, maar niet het stuur overnemen. Het artikel over vijf minuten per dag laat zien hoe klein een begin mag zijn.

Hoe pas je een hobby aan aan je lichaam?

Je past een hobby aan door te kijken naar de kern van wat je er fijn aan vond, en die kern in een andere vorm te zoeken. Wat telde er echt: buiten zijn, iets maken, mensen zien, bewegen?

• Tuinieren: werk in verhoogde bakken of op een krukje, in korte blokken.
• Fietsen: kortere rondjes, een elektrische fiets of een vaste rustplek halverwege.
• Handwerken of tekenen: wissel houdingen af en neem na een vaste tijd pauze.
• Muziek: luister samen met anderen als spelen nu te veel is, of speel korter.
• Sport met vrienden: ga mee als supporter of neem een rustiger rol in de club.

Soms voelt een aangepaste vorm als verlies. Je vergelijkt jezelf met hoe het vroeger ging, en dan steekt het dat je nu een krukje of een elektrische fiets nodig hebt. Dat verdriet mag er zijn. Je hoeft het niet weg te redeneren of er meteen iets positiefs van te maken. Tegelijk kan de nieuwe vorm je iets teruggeven wat je al lang miste.

Wat als je hobby meer pijn oproept?

Als je hobby meer pijn oproept, betekent dat niet automatisch dat je iets kapotmaakt. Bij langdurige pijn kan het alarmsysteem gevoeliger zijn afgesteld: je lichaam reageert sneller, ook als er geen nieuwe schade is. Meer uitleg vind je in het alarm dat blijft afgaan.

Toch is het verstandig om je lichaam serieus te nemen. Bouw rustig op, en laat nieuwe, veranderende of heftige klachten altijd door je huisarts beoordelen. Merk je dat angst om te bewegen je steeds tegenhoudt? Lees dan over angst om te bewegen.

Wanneer is begeleiding zinvol?

Begeleiding is zinvol als je steeds vastloopt, bijvoorbeeld omdat angst, schuldgevoel of somberheid je tegenhouden. Een (GZ-)psycholoog met ervaring in chronische pijn kan met je kijken wat je belangrijk vindt en hoe je daar in kleine stappen naartoe beweegt, naast je medische zorg en eventueel naast een fysiotherapeut.

Nieuwsgierig of een aanpak die lichaam, gedachten en emoties samen bekijkt bij je past? Doe dan in alle rust de gratis zelfscan.

Veelgestelde vragen

Is het slecht om een hobby te doen als het pijn doet?

Niet per se. Bij langdurige pijn betekent pijn niet altijd dat er nieuwe schade ontstaat. Het is wel verstandig om klein te beginnen, op tijd te stoppen en rustig op te bouwen. Heb je nieuwe, veranderende of heftige klachten, laat die dan eerst door je huisarts beoordelen voordat je verder gaat.

Hoe vind ik weer plezier in dingen met chronische pijn?

Begin met een lijstje van wat je vroeger leuk vond en kies één activiteit die je mist. Maak die zo klein dat hij ook op een mindere dag lukt, en plan een vast moment. Kijk naar de kern van wat je er fijn aan vond, zoals buiten zijn of samen zijn, en zoek daar een haalbare vorm voor.

Welke hobby's zijn geschikt bij chronische pijn?

Er is geen vaste lijst; het hangt af van je lichaam en je voorkeuren. Veel activiteiten zijn aan te passen, zoals tuinieren in verhoogde bakken, korte fietsrondjes, tekenen met vaste pauzes of samen muziek luisteren. Belangrijker dan de hobby zelf is dat je hem fijn vindt en in een haalbaar tempo opbouwt.