Fysiotherapeut en psycholoog samen bij pijn: waarom het helpt

Door Team Chronische Pijn Centrum · 19 september 2025 · 4 min lezen

Misschien ga je al een tijd naar de fysiotherapeut. Je doet je oefeningen, je merkt soms vooruitgang, maar de pijn blijft terugkomen. Of je zit juist bij een psycholoog en merkt dat je lichaam nog steeds op slot zit. Bij langdurige pijn is het vaak niet óf lichaam óf hoofd. Het gaat om allebei, en om hoe ze elkaar beïnvloeden.

Waarom kunnen fysiotherapeut en psycholoog samen helpen bij pijn?

Fysiotherapeut en psycholoog kunnen samen helpen omdat pijn zowel een lichamelijke als een emotionele ervaring is. Zo omschrijft de IASP (International Association for the Study of Pain) pijn ook: als een onaangename zintuiglijke en emotionele ervaring die samenhangt met, of lijkt op, (dreigende) weefselschade. Wat je voelt, denkt en doet, speelt dus allemaal mee.

Neem een voorbeeld. Je rug doet pijn bij bukken. Je gaat bukken vermijden, je spieren spannen zich aan, je maakt je zorgen over wat er mis is. Die spanning en zorg maken het bewegen weer lastiger. Een fysiotherapeut kan je helpen het bewegen stap voor stap op te bouwen. Een psycholoog kan je helpen met de angst en de gedachten die daarbij opkomen. Samen raken ze beide kanten van dezelfde cirkel.

Zonder afstemming kan het ook verwarrend worden. De een zegt: rustig aan. De ander zegt: blijf bewegen. Allebei kunnen ze gelijk hebben, maar als je niet weet hoe het in elkaar past, voelt het tegenstrijdig. Daarom loont het als je behandelaars dezelfde taal spreken.

Wat doet een fysiotherapeut bij langdurige pijn?

Een fysiotherapeut helpt je bij langdurige pijn om weer vertrouwen te krijgen in je lichaam en om activiteiten rustig op te bouwen. Het gaat minder om de pijn wegmasseren en meer om weer doen wat je belangrijk vindt.

• Uitleg geven over hoe pijn werkt en wat je lichaam wel en niet aankan.
• Oefeningen en bewegen stap voor stap opbouwen.
• Samen kijken naar je dagritme en de balans tussen belasting en rust.
• Werken aan ontspanning en ademhaling.
• Je helpen om bewegingen die je vermijdt weer voorzichtig op te pakken.

Wat doet een psycholoog bij pijn?

Een psycholoog helpt je bij pijn om anders om te gaan met de gedachten, gevoelens en spanning die rond de pijn ontstaan. Dat betekent niet dat de pijn 'psychisch' is. Het betekent dat je brein en je emoties een rol spelen in hoe je pijn ervaart, net als bij iedereen.

Een (GZ-)psycholoog met ervaring in chronische pijn kijkt bijvoorbeeld naar hoe je de pijn beleeft, welke overtuigingen je hebt ontwikkeld, hoe je met stress en emoties omgaat en wie je wilt zijn naast de pijn. In de CPC-methode heten die invalshoeken Ik Voel, Ik Denk en Ik Ben. Lees meer in wat doet een pijnpsycholoog.

Hoe zorg je dat je behandelaars goed afstemmen?

Je zorgt voor goede afstemming door je behandelaars toestemming te geven om met elkaar te overleggen, en door zelf te vertellen wat je bij de ander leert. Zonder jouw toestemming mogen zorgverleners geen informatie over je delen. Jij houdt dus de regie.

• Vertel je psycholoog dat je bij een fysiotherapeut loopt, en andersom.
• Vraag of ze het goed vinden om kort contact te hebben.
• Deel wat je bij de een oefent met de ander.
• Merk je tegenstrijdige adviezen, benoem dat dan en vraag om uitleg.
• Houd je huisarts op de hoogte van de hulp die je krijgt.

Werkt het ook als ze niet in dezelfde praktijk zitten?

Ja, samenwerking werkt ook als je behandelaars niet in dezelfde praktijk zitten. Veel zorgverleners werken samen in een regionaal netwerk of stemmen af via korte gesprekken. Het belangrijkste is dat ze vanuit dezelfde kijk op pijn werken: dat pijn echt is, en dat bewegen, gedachten en emoties er allemaal bij horen.

Wil je een brede aanpak met een heel team? Dan kan multidisciplinaire pijnbehandeling een optie zijn. Ben je bang om te bewegen, lees dan ook over angst om te bewegen.

Hoe begin je met psychologische hulp naast fysiotherapie?

Je begint met psychologische hulp naast fysiotherapie door het te bespreken met je huisarts, die je kan verwijzen naar een ggz-praktijk. Je fysiotherapeut kan daar ook over meedenken. Behandeling bij een ggz-praktijk kan vergoed worden uit de basisverzekering als je voldoet aan de voorwaarden voor verzekerde ggz, zoals een verwijzing en een psychische aandoening die onder de verzekerde zorg valt. Je eigen risico is van toepassing. Lees meer over de vergoeding van psychologische hulp bij pijn.

Wil je eerst weten of een aanpak die lichaam, brein en emoties samen bekijkt bij je past? Doe dan de gratis zelfscan. Het duurt een paar minuten.

Veelgestelde vragen

Kan een fysiotherapeut doorverwijzen naar een psycholoog?

Een fysiotherapeut kan adviseren om psychologische hulp te zoeken en daarover meedenken, maar voor behandeling in de ggz die vergoed kan worden heb je meestal een verwijsbrief van je huisarts nodig. Bespreek het advies van je fysiotherapeut dus met je huisarts.

Betekent een psycholoog bij pijn dat mijn pijn psychisch is?

Nee. Je pijn is echt. Een psycholoog helpt je met hoe je met de pijn omgaat en met de spanning, gedachten en emoties die er vaak bij horen. Bij iedereen spelen brein en gevoel een rol in hoe pijn wordt ervaren. Psychologische hulp komt altijd naast medische zorg, niet in plaats daarvan.

Mag mijn psycholoog met mijn fysiotherapeut overleggen?

Alleen als jij daar toestemming voor geeft. Zorgverleners hebben een beroepsgeheim en delen zonder jouw akkoord geen informatie. Geef je wel toestemming, dan kunnen ze hun aanpak op elkaar afstemmen. Je kunt ook afspreken welke informatie wel en niet gedeeld mag worden.