Endometriose en pijn: hoe ga je om met pijn die je leven raakt?

Door Team Chronische Pijn Centrum · 13 juli 2025 · 5 min lezen

Pijn die elke maand terugkomt, of juist bijna altijd aanwezig is. Pijn bij plassen, ontlasting of vrijen. Vermoeidheid. Afspraken die je afzegt en uitleg die je steeds opnieuw moet geven. Wie endometriose heeft, weet hoeveel de pijn van je vraagt. Dit artikel gaat over omgaan met die pijn. Voorop staat: endometriose is een lichamelijke aandoening, en goede medische zorg komt altijd eerst.

Wat is endometriose?

Endometriose is een aandoening waarbij weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder groeit, bijvoorbeeld bij de eierstokken of in het bekken. Dat weefsel kan ontstekingsreacties, verklevingen en pijn geven. Hoe ernstig de klachten zijn, verschilt sterk per persoon.

De diagnose en de medische behandeling liggen bij je huisarts en gynaecoloog. Heb je nieuwe klachten, verandert de pijn of heb je vragen over je behandeling of medicatie? Bespreek dat altijd met hen. Stop of wijzig nooit zelf medicatie, maar overleg met je huisarts of apotheker. Betrouwbare informatie vind je op Thuisarts.nl.

Welke klachten kan endometriose geven?

Endometriose kan verschillende klachten geven, die niet bij iedereen hetzelfde zijn. Veel genoemd worden:

• heftige menstruatiepijn die je dagelijks leven beperkt
• buikpijn of bekkenpijn, ook buiten de menstruatie
• pijn bij het vrijen
• pijn bij plassen of ontlasting
• vermoeidheid
• moeite met zwanger worden

Omdat klachten zo verschillen en menstruatiepijn vaak als 'normaal' wordt gezien, duurt het soms lang voor duidelijk wordt wat er aan de hand is. Dat kan veel onzekerheid en frustratie geven.

Hoe ga je om met endometriose pijn in het dagelijks leven?

Omgaan met endometriose pijn betekent vaak: leren leven met een lichaam dat soms onvoorspelbaar is, naast de medische behandeling die je krijgt. Dat is geen kwestie van 'je er overheen zetten'. Het gaat erom dat je ruimte houdt voor wat je belangrijk vindt, ook op dagen dat het zwaar is.

Wat veel mensen helpt:

• een planning met ruimte voor slechte dagen, zonder alles af te zeggen
• warmte, rust en rustig bewegen als dat prettig voelt
• eerlijk zijn tegen werk en omgeving over wat je nodig hebt
• klachten bijhouden om met je arts te bespreken, zonder er de hele dag mee bezig te zijn
• lotgenoten of mensen bij wie je niets hoeft uit te leggen

Uitleggen wat je voelt is vaak lastig. Het artikel chronische pijn uitleggen aan je omgeving kan je daarbij helpen.

Waarom kan pijn blijven, ook na behandeling?

Pijn kan soms blijven, ook na een operatie of hormonale behandeling. Dat betekent niet dat de behandeling niets deed of dat jij iets verkeerd doet. Als pijn lang aanhoudt, kan je lichaam gevoeliger worden en sneller alarm slaan. Dat heet centrale sensitisatie. Het is een lichamelijk proces in je zenuwstelsel, geen verbeelding. Lees meer in centrale sensitisatie.

Ook spanning in de bekkenbodem, slecht slapen en zorgen kunnen pijn versterken. Dat maakt de pijn niet minder echt. Het laat zien dat er naast de medische zorg meer ingangen zijn. Meer over pijn in dit gebied lees je bij chronische buik- en bekkenpijn.

Een bekkenfysiotherapeut kan helpen als je merkt dat je bekkenbodem veel spanning vasthoudt. Vraag je huisarts of gynaecoloog of dat bij jou past. Zo werk je aan meerdere kanten tegelijk: de medische behandeling, je lichaam en je dagelijks leven.

Wat doet endometriose met je emoties en relaties?

Endometriose kan veel doen met je emoties en relaties. Verdriet, boosheid, angst en frustratie zijn heel begrijpelijke reacties op langdurige pijn, onzekerheid en soms een kinderwens die onder druk staat. Ook seksualiteit en intimiteit kunnen lastig worden.

Het helpt als je die gevoelens mag voelen, in plaats van ze weg te stoppen. Praat erover met je partner of iemand die je vertrouwt. Soms helpt het om samen met je partner te zoeken naar andere vormen van nabijheid, zonder druk. Wees mild voor jezelf als dat tijd kost. Voel je je langdurig somber, of heb je gedachten aan de dood? Kijk dan op hulp bij crisis of bel 113 via 0800-0113. Je hoeft het niet alleen te dragen.

Wanneer helpt psychologische steun naast medische zorg?

Psychologische steun helpt als de pijn en de gevolgen ervan veel van je vragen, naast de medische zorg die je al krijgt. Het vervangt die zorg nooit. Een (GZ-)psycholoog met ervaring in chronische pijn helpt je om met de impact om te gaan: met spanning, verdriet, vermijden en het gevoel dat pijn je leven bepaalt.

De CPC-methode kijkt naar wat je voelt (Ik Voel), wat je denkt (Ik Denk) en wie je wilt zijn (Ik Ben). De behandeling gebeurt bij een aangesloten, zelfstandige ggz-praktijk, na verwijzing door je huisarts (of een andere arts, zoals een specialist of bedrijfsarts). Wil je weten of dit iets voor jou kan zijn? Doe dan rustig de gratis zelfscan.

Veelgestelde vragen

Is endometriose pijn psychisch?

Nee. Endometriose is een lichamelijke aandoening en de pijn is echt. Wel kunnen stress, slecht slapen en een gevoeliger pijnsysteem de pijn versterken, zoals bij elke langdurige pijn. Psychologische steun kan helpen met de impact van de pijn op je leven. Die steun komt altijd naast de medische zorg van je huisarts en gynaecoloog, nooit in plaats daarvan.

Wat kan ik zelf doen tegen endometriose pijn?

Bespreek eerst met je huisarts of gynaecoloog welke medische behandeling bij je past. Daarnaast ervaren veel mensen steun van warmte, rust, rustig bewegen, een planning met ruimte voor slechte dagen en goed slapen. Ook eerlijk zijn tegen je omgeving helpt. Wat werkt verschilt per persoon; probeer in kleine stappen wat bij jou past.

Kan een psycholoog helpen bij endometriose?

Een psycholoog kan de endometriose zelf niet behandelen, maar wel helpen met hoe je ermee leeft. Denk aan omgaan met spanning, verdriet, onzekerheid, vermijden en de invloed op werk en relaties. Een psycholoog met ervaring in chronische pijn werkt daarbij naast je medische behandelaars. Je huisarts kan je doorverwijzen.