Artrose en pijn: hoe ga je om met pijn in je gewrichten?
Door Team Chronische Pijn Centrum · · 5 min lezen
Stijf opstaan, een knie die zeurt bij de trap, een hand die pijn doet bij het openen van een pot. Artrose kan je dagelijks leven flink raken. Misschien heb je al een diagnose en weet je wat er in je gewricht gebeurt. Toch blijft de vraag: hoe ga ik om met deze pijn? Dit artikel gaat over die vraag. Voorop staat: artrose is een lichamelijke aandoening en goede medische zorg komt altijd eerst.
Wat is artrose?
Artrose is een aandoening van het gewricht waarbij het kraakbeen dunner en minder soepel wordt en het bot eronder verandert. Het komt vaak voor in knieën, heupen, handen en de nek of rug. Klachten zijn meestal pijn, stijfheid, vooral na rust, en minder goed kunnen bewegen.
De diagnose en de medische behandeling liggen bij je huisarts, fysiotherapeut of specialist. Laat nieuwe of veranderende klachten altijd door hen beoordelen, zeker bij een dik, warm of rood gewricht of koorts. Heb je vragen over pijnstillers of andere medicatie? Overleg met je huisarts of apotheker. Betrouwbare informatie vind je op Thuisarts.nl.
Waarom lopen pijn en slijtage niet altijd gelijk op?
Pijn en slijtage lopen niet altijd gelijk op, omdat pijn niet alleen uit het gewricht komt. Sommige mensen hebben op een foto duidelijke artrose en weinig pijn. Anderen hebben veel pijn bij weinig zichtbare veranderingen. Dat verschil is verwarrend, maar logisch.
Pijn is volgens de IASP een onaangename zintuiglijke en emotionele ervaring die samenhangt met, of lijkt op, (dreigende) weefselschade. Je lichaam weegt steeds af hoe beschermd je moet worden. Als pijn lang duurt, kan dat beschermsysteem gevoeliger worden. Dat heet centrale sensitisatie. Lees er meer over in centrale sensitisatie.
Welke dingen kunnen artrosepijn versterken?
Naast de veranderingen in het gewricht kunnen verschillende dingen artrosepijn versterken:
- weinig bewegen, waardoor spieren rond het gewricht zwakker worden
- slecht slapen door pijn of stijfheid
- stress en spanning, die je lichaam alerter maken
- angst dat bewegen het gewricht verder beschadigt
- piekeren over de toekomst of over hoe het verder moet
- minder doen wat je leuk vindt, waardoor je meer op de pijn let
Dat maakt de pijn niet minder echt. Het laat zien dat er meer ingangen zijn dan alleen het gewricht zelf. Vooral angst om te bewegen komt veel voor. Het woord 'slijtage' kan de gedachte geven dat elke stap je gewricht verder beschadigt. Daardoor ga je minder bewegen, terwijl bewegen bij artrose meestal juist belangrijk is. Bespreek met je fysiotherapeut wat voor jouw gewricht veilig is. Die duidelijkheid kan veel onrust wegnemen.
Hoe ga je om met artrose pijn in het dagelijks leven?
Omgaan met artrose pijn betekent vaak een balans zoeken tussen bewegen en rust, naast de behandeling die je krijgt. Bewegen is bij artrose meestal belangrijk om je gewrichten soepel en je spieren sterk te houden. Een fysiotherapeut kan je helpen om een vorm te vinden die bij je past.
Wat veel mensen helpt:
- elke dag een beetje bewegen, liever vaak kort dan één keer lang
- activiteiten verdelen over de dag in plaats van alles op goede dagen doen
- hulpmiddelen gebruiken waar dat je leven makkelijker maakt
- blijven doen wat je belangrijk vindt, eventueel in aangepaste vorm
- rust nemen die echt ontspant, niet alleen stilzitten met je aandacht bij de pijn
Pijn wisselt per dag, ook bij artrose. Dat is normaal. Een mindere dag betekent niet meteen dat je gewricht achteruitgaat. Heb je artrose in je knie? Het artikel knieklachten die niet overgaan sluit daar goed op aan.
Wat doet artrose met je gevoel en je identiteit?
Artrose kan invloed hebben op hoe je jezelf ziet. Misschien kun je niet meer sporten, tuinieren of werken zoals vroeger. Dat kan verdriet, boosheid of een gevoel van verlies geven. Die gevoelens zijn begrijpelijk en mogen er zijn.
Het helpt om te kijken wat voor jou de kern is van wat je deed. Was het buiten zijn, samen zijn, iets maken? Vaak kan die kern blijven, ook als de vorm verandert. Het artikel wie was je voor de pijn gaat hierover.
Wanneer helpt psychologische steun naast medische zorg?
Psychologische steun helpt als de pijn je leven steeds meer gaat bepalen, naast de medische zorg die je al krijgt. Een (GZ-)psycholoog met ervaring in chronische pijn vervangt je huisarts of fysiotherapeut niet. Wel kan hij of zij je helpen met spanning, vermijden, somberheid en het vinden van een nieuwe balans.
De CPC-methode werkt met drie invalshoeken: Ik Voel, Ik Denk en Ik Ben. De behandeling gebeurt bij een aangesloten, zelfstandige ggz-praktijk, na verwijzing door je huisarts (of een andere arts, zoals een specialist of bedrijfsarts). Meer over langdurige pijn lees je op de pagina chronische pijn. Benieuwd of het bij je past? Doe de gratis zelfscan.
Veelgestelde vragen
Is bewegen goed bij artrose?
Ja, bij de meeste mensen met artrose is bewegen belangrijk. Het houdt je gewrichten soepel en de spieren eromheen sterk. Het moet wel passen bij jouw klachten. Bouw rustig op en laat je begeleiden door een fysiotherapeut. Bij een dik, warm of rood gewricht, of koorts, neem je eerst contact op met je huisarts.
Waarom doet artrose meer pijn op sommige dagen?
Artrosepijn wisselt door verschillende dingen tegelijk: hoeveel je hebt gedaan, hoe je sliep, spanning, weer en hoe gevoelig je pijnsysteem die dag is. Dat is normaal en betekent niet meteen dat je gewricht achteruitgaat. Merk je dat de pijn blijvend erger wordt of anders voelt, bespreek dat dan met je huisarts.
Kan een psycholoog helpen bij artrose?
Een psycholoog kan de artrose zelf niet behandelen, maar wel helpen met hoe je met de pijn leeft. Denk aan omgaan met spanning, angst om te bewegen, verlies van activiteiten en somberheid. Dit gebeurt altijd naast de medische zorg van je huisarts, fysiotherapeut of specialist. Je huisarts kan je doorverwijzen naar de ggz.
Benieuwd of we jou kunnen helpen?
Doe de gratis zelfscan en ontdek welke factoren mogelijk een rol spelen bij jouw klachten.
Doe de gratis zelfscan